Moet je erbij zeggen dat je AI gebruikt?

Hieronder de vier situaties die de wet noemt, met per situatie wat er wel en niet moet.

1. Een chatbot op je site

Moet je melden. Praat iemand met een AI-systeem, dan moet die persoon dat weten. De melding moet bij de eerste interactie duidelijk zijn.

Uitzondering: als het uit de context overduidelijk is voor een redelijk oplettend persoon. Leun daar niet op als het gaat om een chatvenster dat eruitziet als een gesprek met een medewerker, want dan is het juist niet duidelijk.

In de praktijk: één regel bovenaan het chatvenster is genoeg. Geef je chatbot geen menselijke naam met een profielfoto erbij, want dan werk je actief tegen de eis in.

2. Beeld, audio en video die echt lijkt

Moet je melden als je met AI beeld, audio of video maakt of bewerkt dat een bestaand persoon, voorwerp of gebeurtenis nabootst en waarbij iemand ten onrechte zou kunnen denken dat het echt is.

Voor duidelijk artistiek, satirisch of fictief werk geldt een lichtere vorm: dan meld je het op een manier die de beleving niet in de weg zit.

In de praktijk: een gegenereerde foto van een winkelpand dat niet bestaat in een advertentie hoort een vermelding te krijgen. Een duidelijk gestileerde illustratie op je blog is een ander geval.

3. Gegenereerde tekst

Hier zit de nuance die het vaakst verkeerd gaat. De meldplicht voor tekst is beperkt tot tekst die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren over aangelegenheden van algemeen belang.

En er geldt een uitzondering: is de tekst door een mens beoordeeld of geredigeerd en draagt iemand daar de redactionele verantwoordelijkheid voor, dan vervalt de meldplicht.

In de praktijk: je klantmail die je met AI hebt voorbereid en zelf hebt nagelezen valt hier niet onder. Je productteksten en je nieuwsbrief evenmin. Een nieuwsachtig artikel over een maatschappelijk onderwerp dat ongelezen de deur uit gaat, wel.

Dat betekent niet dat je het niet mág vermelden. Het betekent dat je niet hoeft te doen alsof het moet.

4. Emotieherkenning en biometrische categorisatie

Moet je melden aan de mensen om wie het gaat. Let hierbij op dat emotieherkenning op de werkvloer en in het onderwijs sowieso verboden is, dus daar houdt het eerder op dan bij een meldplicht.

Machineleesbare markering

Naast bovenstaande geldt dat systemen die synthetische content voortbrengen hun uitvoer machineleesbaar moeten markeren, bijvoorbeeld met een watermerk of metadata. Die verplichting ligt bij de aanbieder van het systeem, dus bij de partij die het model of de tool levert, niet bij jou als gebruiker.

Voor systemen die al vóór 2 augustus 2026 op de markt waren geldt een overgangstermijn tot 2 december 2026.

Wat het kost als je het niet doet

Overtreding van de transparantieregels kan oplopen tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet, afhankelijk van welke hoger is. In de praktijk zal een toezichthouder bij een bedrijf van twintig man niet daar beginnen, maar de bevoegdheid bestaat.

Wat je vandaag kunt doen

1. Loop je site langs op chatvensters en gegenereerd beeld.
2. Kijk of er ergens een AI-assistent klantcontact heeft zonder dat dat vermeld staat.
3. Leg vast in welke gepubliceerde uitingen AI een rol speelt en wie ze nakijkt.
4. Zet dat in je AI-register, zodat je het antwoord hebt als iemand ernaar vraagt.

Punt vier is precies waar het misgaat zodra je meer dan een handvol tools hebt. Daar gaat Een AI-register maken over.